Tehlikeli Madde Faaliyetlerinizi Güvenli ve Uyumlu Yönetin

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı, tehlikeli maddelerin taşınmasıyla ilişkili faaliyetlerin insan sağlığına, çevreye ve güvenli taşımacılık süreçlerine uygun biçimde yürütülmesine destek sağlayan profesyonel bir danışmanlık hizmetidir.

Türkiye’de Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı ve danışmanlık kuruluşlarına ilişkin usul ve esaslar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenmektedir. Yürürlükteki düzenlemeler karayolu, demiryolu ve denizyoluyla gerçekleştirilen tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetlerini kapsayabilmektedir. Ulaştırma Hizmetleri Genel Müdürlüğü

TMGD nedir?

TMGD, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı ifadesinin kısaltmasıdır.

TMGD; işletmenin tehlikeli madde taşımacılığıyla ilişkili faaliyetlerini inceleyerek bu süreçlerin ilgili düzenlemelere uygun ve daha güvenli şekilde yürütülmesine katkı sağlar.

Danışmanlık yalnızca taşımayı gerçekleştiren nakliye firmalarını ilgilendiren bir konu değildir. İşletmenin faaliyetine göre tehlikeli maddelerin;

• Gönderilmesi

• Taşınması

• Yüklenmesi

• Boşaltılması

• Paketlenmesi

• Dolumu

• Elleçlenmesi

• Taşımaya hazırlanması

gibi farklı süreçleri de değerlendirme kapsamına girebilir.

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı ne yapar?

TMGD'nin temel amacı, işletmenin tehlikeli madde faaliyetlerinin güvenli şekilde yürütülmesine ve ilgili taşımacılık mevzuatına uyum sağlanmasına destek olmaktır.

Hizmet kapsamında genel olarak şu çalışmalar yürütülebilir:

• İşletmenin tehlikeli madde faaliyetlerinin incelenmesi

• Faaliyetlerin ilgili mevzuat açısından değerlendirilmesi

• Taşınan veya işlem gören tehlikeli maddelerin belirlenmesi

• Taşıma süreçlerinin gözden geçirilmesi

• Paketleme ve etiketleme süreçlerinin değerlendirilmesi

• Yükleme ve boşaltma faaliyetlerinin incelenmesi

• Çalışanların görev ve sorumluluklarının değerlendirilmesi

• Uygunsuzlukların belirlenmesi

• Düzeltici ve önleyici faaliyetlerin planlanmasına destek verilmesi

• Kayıt ve dokümantasyon süreçlerinin takip edilmesi

• Gerekli raporların hazırlanmasına katkı sağlanması

Hangi işletmeler TMGD hizmetine ihtiyaç duyabilir?

Her tehlikeli madde bulunduran işletmenin otomatik olarak aynı yükümlülüğe sahip olduğu söylenemez.

TMGD yükümlülüğü değerlendirilirken işletmenin;

• Faaliyet türü

• Tehlikeli madde miktarı

• Taşımacılık faaliyeti

• Gönderen, dolduran, paketleyen, yükleyen veya boşaltan gibi operasyonel rolü

• Taşıma modu

• Muafiyetlerden yararlanıp yararlanmadığı

• Sahip olduğu faaliyet belgeleri

birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle işletmenin faaliyetleri incelenmeden yalnızca “tehlikeli madde kullanılıyor” gerekçesiyle yükümlülük hakkında kesin karar verilmemelidir.

Tehlikeli madde taşımacılığı yalnızca nakliye firmalarını mı kapsar?

Hayır.

Tehlikeli madde taşımacılığı zincirinde yalnızca aracı kullanan taşıyıcı bulunmaz.

Faaliyetin niteliğine göre;

• Gönderen

• Taşıyan

• Paketleyen

• Dolduran

• Yükleyen

• Boşaltan

• Alıcı

• Tank konteyner veya benzeri ekipmanların işletmecileri

gibi farklı tarafların sorumlulukları bulunabilir.

Bu nedenle bir işletmenin kendi aracının bulunmaması, tehlikeli madde taşımacılığıyla ilgili hiçbir sorumluluğu olmadığı anlamına gelmeyebilir.

ADR nedir?

ADR, tehlikeli maddelerin karayoluyla uluslararası taşınmasına ilişkin kuralları düzenleyen anlaşmadır.

Tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması, işaretlenmesi, etiketlenmesi, araç ve ekipman şartları ile taşıma dokümantasyonu gibi çok sayıda teknik konu bu yapı içerisinde ele alınır.

Türkiye'deki tehlikeli madde taşımacılığı uygulamalarında ADR önemli bir düzenleyici çerçeve oluşturur.

TMGD hizmeti de işletmenin yaptığı faaliyetin niteliğine göre bu teknik kurallarla uyumun değerlendirilmesini içerir.

Tehlikeli maddeler nasıl sınıflandırılır?

Tehlikeli maddeler sahip oldukları tehlike özelliklerine göre farklı sınıflara ayrılır.

Bunlar arasında örneğin;

• Patlayıcı maddeler

• Gazlar

• Yanıcı sıvılar

• Yanıcı katılar

• Oksitleyici maddeler

• Zehirli maddeler

• Bulaşıcı maddeler

• Radyoaktif maddeler

• Aşındırıcı maddeler

• Çeşitli diğer tehlikeli maddeler

yer alabilir.

Bir ürünün hangi sınıfa girdiğinin doğru belirlenmesi, taşıma sürecindeki ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve dokümantasyon şartlarını doğrudan etkileyebilir.

UN numarası nedir?

Tehlikeli maddelerin taşımacılık sürecinde tanımlanmasında UN numaraları önemli bir role sahiptir.

UN numarası, taşıma sırasında belirli bir tehlikeli madde veya madde grubunun tanımlanmasına yardımcı olan dört basamaklı uluslararası bir tanımlama numarasıdır.

Doğru UN numarasının belirlenmesi;

• Taşıma adının

• Tehlike sınıfının

• Ambalaj grubunun

• Etiketlerin

• Taşıma şartlarının

doğru değerlendirilmesi açısından önemlidir.

Güvenlik Bilgi Formu neden önemlidir?

Güvenlik Bilgi Formları, kullanılan kimyasal maddelerin özellikleri ve tehlikeleri hakkında önemli bilgiler sağlar.

Bu belgeler;

• Maddenin tanımı

• Tehlike özellikleri

• Fiziksel ve kimyasal özellikleri

• İlk yardım bilgileri

• Yangınla mücadele tedbirleri

• Depolama şartları

• Kişisel korunma yöntemleri

• Taşıma bilgileri

gibi başlıklar içerebilir.

Ancak yalnızca Güvenlik Bilgi Formuna sahip olmak, tüm tehlikeli madde taşımacılığı yükümlülüklerinin yerine getirildiği anlamına gelmez.

Taşıma sürecinin ayrıca ilgili düzenlemelere göre değerlendirilmesi gerekir.

Paketleme ve etiketleme neden önemlidir?

Tehlikeli maddelerin taşıma sırasında uygun ambalajlarla hazırlanması ve doğru şekilde işaretlenmesi güvenli taşımacılığın temel unsurlarındandır.

Yanlış ambalajlama veya eksik etiketleme;

• Taşıma sırasında sızıntı

• Yanlış müdahale

• Acil durumda hatalı işlem

• Çalışanların tehlikeyi yanlış değerlendirmesi

gibi ciddi sorunlara neden olabilir.

Bu nedenle işletmenin kullandığı ambalajların, işaretlerin ve etiketlerin yaptığı faaliyete uygunluğu değerlendirilmelidir.

Yükleme ve boşaltma süreçleri nasıl değerlendirilir?

Tehlikeli madde taşımacılığındaki risklerin önemli bölümü yalnızca araç hareket halindeyken ortaya çıkmaz.

Yükleme ve boşaltma sırasında;

• Yanlış bağlantı

• Dökülme veya sızıntı

• Uygunsuz ekipman kullanımı

• Yanlış ürünün yüklenmesi

• Yetersiz sabitleme

• Uyumsuz maddelerin bir arada bulunması

gibi riskler oluşabilir.

Bu nedenle operasyon prosedürlerinin açık olması ve çalışanların görevlerini doğru bilmesi önem taşır.

Taşıma evrakları neden önemlidir?

Tehlikeli madde taşımacılığında taşıma belgeleri, taşınan maddenin özelliklerinin ve gerekli güvenlik bilgilerinin ilgili taraflara aktarılmasını sağlar.

Belgelendirme sürecinde yapılacak bir hata, taşıma operasyonunun yanlış yürütülmesine veya denetimlerde uygunsuzluk oluşmasına neden olabilir.

TMGD hizmetinde, işletmenin faaliyet alanına göre taşıma dokümanlarının doğru hazırlanıp hazırlanmadığı da değerlendirilebilir.

TMGD çalışan eğitimlerinde rol alır mı?

Tehlikeli madde faaliyetlerinde görev alan çalışanların yaptıkları işle ilgili riskleri ve sorumluluklarını bilmeleri önemlidir.

İşletmenin faaliyet yapısına göre çalışanların;

• Tehlikeli madde farkındalığı

• Operasyonel görevleri

• Güvenli yükleme ve boşaltma yöntemleri

• Acil durum davranışları

• Dokümantasyon süreçleri

konularında bilgilendirilmesi gerekebilir.

TMGD bu eğitim ve bilgilendirme ihtiyaçlarının belirlenmesine katkı sağlayabilir.

Kaza ve olayların değerlendirilmesi

Tehlikeli madde faaliyetlerinde meydana gelen sızıntı, dökülme, yangın, taşıma kazası veya benzeri olayların yalnızca meydana geldiği anda kontrol altına alınması yeterli değildir.

Olay sonrasında;

• Olayın nedeni

• Süreçteki eksiklikler

• Kullanılan ekipman

• Çalışan uygulamaları

• Mevcut prosedürler

değerlendirilerek benzer olayların tekrar yaşanmasını önleyici tedbirler oluşturulmalıdır.

İlgili şartların oluşması halinde mevzuat kapsamında bildirim veya raporlama yükümlülükleri de gündeme gelebilir.

TMGD yıllık raporu nedir?

Tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı sürecinde işletmenin faaliyetlerinin belirli dönemler itibarıyla değerlendirilmesi önemlidir.

İşletmenin gerçekleştirdiği tehlikeli madde faaliyetleri, uygulanan güvenlik tedbirleri, tespit edilen eksiklikler ve yapılan iyileştirmeler kapsamında gerekli kayıt ve raporlama süreçleri yürütülebilir.

Yıllık rapor gibi mevzuatta öngörülen kayıtların zamanında ve doğru bilgilerle hazırlanması, danışmanlık hizmetinin önemli unsurlarından biridir.

TMGD ataması nasıl yapılır?

Yürürlükteki düzenlemelere göre işletme veya yetkili Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşu, gerçekleştirilen taşıma faaliyetine uygun sertifikaya sahip danışmanın atamasını elektronik sistem üzerinden gerçekleştirir ve işletme tarafından gerekli onay süreci tamamlanır. Resmî düzenlemelerde atamanın işletmenin ilgili faaliyet belgesiyle ilişkilendirilmesine ilişkin hükümler yer almaktadır. Ulaştırma Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Bu nedenle yalnızca danışmanla özel bir sözleşme yapılmış olması, mevzuat kapsamında gerekli elektronik atama işlemlerinin tamamlandığı anlamına gelmeyebilir.

TMGDK nedir?

TMGDK, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Kuruluşu anlamına gelir.

Yönetmelik kapsamında danışmanlık hizmeti vermek isteyen tüzel kişiliklerin Bakanlıktan gerekli yetki belgesini alması gerekmektedir. Ulaştırma Hizmetleri Genel Müdürlüğü

İşletmeler hizmet alırken danışman veya kuruluşun yetki durumunu ve kendi faaliyetleri açısından uygunluğunu değerlendirmelidir.

TMGD sertifikası nasıl alınır?

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı olmak isteyen kişiler için eğitim, sınav ve yetkilendirme şartları bulunmaktadır.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 2026 yılı için TMGD sınav takvimini yayımlamış olup sınav süreçleri Bakanlık tarafından belirlenen şartlara göre yürütülmektedir. Ulaştırma Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Bu hizmet sayfasının odağı TMGD eğitimi değil, işletmelere sunulan danışmanlık hizmetidir. Böylece ileride hazırlanacak “TMGD Eğitimi” veya “TMGD Belgesi Nasıl Alınır?” içerikleriyle ana hizmet sayfasının arama niyeti karışmamış olur.

TMGD hizmeti nasıl planlanır?

İşletmeye uygun danışmanlık planı hazırlanırken öncelikle gerçekleştirilen faaliyetlerin doğru biçimde belirlenmesi gerekir.

Genel süreç şu şekilde ilerleyebilir:

1. İşletmenin faaliyet alanı incelenir.

2. Tehlikeli maddeler belirlenir.

3. İşletmenin taşıma zincirindeki rolü tespit edilir.

4. Faaliyet ve belge yükümlülükleri değerlendirilir.

5. Mevcut operasyon ve dokümantasyon incelenir.

6. Uygunsuzluklar ve iyileştirme alanları belirlenir.

7. Çalışanların eğitim ve bilgilendirme ihtiyaçları değerlendirilir.

8. Gerekli prosedür ve kayıt süreçleri oluşturulur.

9. Faaliyetler belirli aralıklarla takip edilir.

10. Mevzuat veya operasyon değişikliklerinde sistem yeniden değerlendirilir.

Tehlikeli madde danışmanlığı ile iş güvenliği uzmanlığı aynı şey midir?

Hayır.

İş güvenliği uzmanlığı, işyerindeki genel iş sağlığı ve güvenliği risklerini kapsayan daha geniş bir hizmettir.

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı ise özellikle tehlikeli maddelerin taşımacılık faaliyetleri ve bu faaliyetlere ilişkin teknik ve mevzuat yükümlülüklerine odaklanır.

Bir işletme aynı anda hem İş Güvenliği Uzmanlığı hem de TMGD hizmetine ihtiyaç duyabilir.

İki hizmet birbirinin alternatifi değildir.

TMGD ile kimyasal risk değerlendirmesi aynı şey midir?

Hayır.

Kimyasal risk değerlendirmesi, çalışanların işyerinde kimyasal maddelere maruz kalmasından doğan iş sağlığı ve güvenliği risklerini ele alır.

TMGD hizmeti ise tehlikeli maddelerin taşınmasıyla bağlantılı süreçlere ve taşıma mevzuatına odaklanır.

Bazı işletmelerde iki alan birbiriyle kesişebilir ancak farklı düzenlemelere ve uzmanlık süreçlerine dayanırlar.

İşyerinizin genel riskleri için Risk Analizi hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

Tehlikeli madde faaliyetlerinde acil durum planlaması

Tehlikeli maddelerle gerçekleştirilen operasyonlarda olası sızıntı, dökülme, yangın veya benzeri olaylara karşı hazırlıklı olmak önemlidir.

İşletmenin faaliyetlerine göre;

• Acil durum prosedürleri

• Müdahale ekipmanları

• Çalışanların görevleri

• Haberleşme yöntemleri

• Dökülme ve sızıntı müdahaleleri

değerlendirilebilir.

Bu planların işletmenin genel iş sağlığı ve güvenliği ve acil durum sistemiyle uyumlu olması gerekir.

TMGD hizmeti alırken nelere dikkat edilmelidir?

Tehlikeli madde danışmanlığı yüksek teknik ayrıntı içeren bir alandır.

Hizmet alınırken şu noktalara dikkat edilmelidir:

• Danışmanın uygun ve geçerli yetkiye sahip olması

• İşletmenin gerçek faaliyetlerinin incelenmesi

• Kullanılan tehlikeli maddelerin doğru belirlenmesi

• Taşıma moduna uygun danışmanlık sağlanması

• Evrak kontrolüyle sınırlı kalınmaması

• Saha süreçlerinin değerlendirilmesi

• Uygunsuzlukların düzenli takip edilmesi

• Çalışanların bilgilendirme ihtiyaçlarının ele alınması

• Mevzuat değişikliklerinin takip edilmesi

Etra Akademi ile Tehlikeli Madde Danışmanlığı

Etra Akademi olarak tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı süreçlerinin yalnızca belge ve evrak kontrolü olarak ele alınmaması gerektiğini önemsiyoruz.

İşletmenizin tehlikeli madde faaliyetleri, taşıma zincirindeki rolü, operasyonları ve mevcut dokümantasyonu değerlendirilerek uygun danışmanlık sürecinin oluşturulmasına destek sağlıyoruz.

TMGD hizmetine ihtiyacınızın bulunup bulunmadığını değerlendirmek veya işletmeniz için hizmet kapsamını belirlemek üzere teklif talebi oluşturabilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.